Doradca restrukturyzacyjny a syndyk

Syndyk a doradca restrukturyzacyjny – Przepisy

Zarówno syndyk, jak i doradca restrukturyzacyjny funkcjonują w ramach systemu prawnego regulującego postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne w Polsce. Ich działalność opiera się głównie na dwóch ustawach: ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe oraz ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne. Kluczowym elementem uprawniającym do pełnienia tych funkcji jest posiadanie licencji doradcy restrukturyzacyjnego, która wydawana jest przez Ministra Sprawiedliwości.

Aby uzyskać licencję doradcy restrukturyzacyjnego, kandydat musi spełnić określone wymogi formalne i merytoryczne. Do najważniejszych należą: pełna zdolność do czynności prawnych, wykształcenie wyższe, co najmniej trzyletnie doświadczenie zawodowe w dziedzinach związanych z gospodarką lub prawem oraz niekaralność za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe. Dodatkowo kandydat musi zdać państwowy egzamin organizowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości, a także w ciągu 15 lat przed złożeniem wniosku nie może być skazany prawomocnym wyrokiem. Dopiero po spełnieniu tych warunków możliwe jest złożenie wniosku o licencję i rozpoczęcie działalności w charakterze doradcy restrukturyzacyjnego.

Czym zajmuje się syndyk?

Syndyk jest osobą powoływaną przez sąd do prowadzenia postępowania upadłościowego, w którym głównym celem jest zaspokojenie wierzycieli poprzez likwidację majątku dłużnika. Działa na rzecz interesu wierzycieli, dbając o jak najbardziej efektywne i zgodne z prawem rozdysponowanie majątku upadłego przedsiębiorstwa lub osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.

W ramach swojej pracy syndyk:

przejmuje zarząd nad majątkiem upadłego (tworząc tzw. masę upadłości),
zabezpiecza i ewidencjonuje składniki majątkowe,
sporządza spis inwentarza oraz plan likwidacji majątku,
przeprowadza sprzedaż aktywów (np. nieruchomości, wyposażenia, udziałów),
rozdziela uzyskane środki pomiędzy wierzycieli zgodnie z kolejnością określoną w ustawie,
reprezentuje upadłego przed sądem i organami publicznymi,
wykonuje obowiązki sprawozdawcze wobec sądu i wierzycieli.

Syndyk ma obowiązek działać w sposób bezstronny, rzetelny i zgodny z prawem, z uwzględnieniem interesów wszystkich uczestników postępowania.

Czym zajmuje się doradca restrukturyzacyjny?

Doradca restrukturyzacyjny to specjalista, który może pełnić różne funkcje w postępowaniach związanych z niewypłacalnością lub jej zagrożeniem – zarówno w ramach restrukturyzacji, jak i upadłości. Jego rola polega przede wszystkim na wspieraniu przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej oraz prowadzeniu ich przez proces odzyskiwania płynności i stabilności działalności.

W zależności od rodzaju postępowania, doradca restrukturyzacyjny może pełnić funkcje takie jak:

nadzorca układu – w postępowaniu o zatwierdzenie układu, kontroluje realizację planu restrukturyzacyjnego i wspiera dłużnika w negocjacjach z wierzycielami,
nadzorca sądowy – w przyspieszonym postępowaniu układowym i układowym nadzoruje działania dłużnika oraz odpowiada za składanie sprawozdań do sądu,
zarządca – w postępowaniu sanacyjnym przejmuje zarządzanie przedsiębiorstwem i podejmuje działania mające na celu jego uzdrowienie, także poprzez restrukturyzację zatrudnienia czy sprzedaż zbędnych aktywów.

Ponadto doradca restrukturyzacyjny może być powołany także w postępowaniach upadłościowych jako syndyk. W ramach swoich zadań doradca przygotowuje plan restrukturyzacyjny, dokonuje analizy sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, prowadzi rozmowy z wierzycielami, a także wdraża działania naprawcze zmierzające do zawarcia i wykonania układu.

Czym się różni syndyk od doradcy restrukturyzacyjnego?

Choć zarówno syndyk, jak i doradca restrukturyzacyjny muszą posiadać tę samą licencję, to zakres ich działania i cel postępowania, w którym uczestniczą, znacząco się różni. Podstawowa różnica wynika z charakteru postępowań, w jakich biorą udział.

Syndyk działa wyłącznie w postępowaniach upadłościowych i jego głównym zadaniem jest likwidacja majątku dłużnika oraz zaspokojenie wierzycieli w maksymalnym możliwym zakresie. W tym celu przejmuje zarządzanie majątkiem upadłego, organizuje jego sprzedaż i dokonuje podziału uzyskanych środków.

Z kolei doradca restrukturyzacyjny uczestniczy głównie w postępowaniach restrukturyzacyjnych, które mają na celu ochronę przedsiębiorstwa przed upadłością poprzez przywrócenie mu zdolności do regulowania zobowiązań. Jego działania są więc skoncentrowane na opracowywaniu i realizacji planów naprawczych, negocjacjach z wierzycielami oraz zachowaniu ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa.

W praktyce oznacza to, że doradca restrukturyzacyjny może pełnić rolę syndyka, ale nie każdy syndyk wykorzystuje pełnię kompetencji doradcy restrukturyzacyjnego. Funkcje te – mimo że mogą być realizowane przez tę samą osobę – różnią się zakresem odpowiedzialności, celami oraz metodami działania. Tym samym sformułowanie „doradca restrukturyzacyjny jest syndykiem” jest prawdziwe wyłącznie wtedy, gdy dana osoba pełni tę funkcję w konkretnym postępowaniu upadłościowym.